કૉલકાતા અપને આપ મેંઃ સ્ટોરી, હિસ્ટ્રી અને ફિલ્મ

કૉલકાતા અપને આપ મેંઃ સ્ટોરી, હિસ્ટ્રી અને ફિલ્મ

     

    ઓનલાઈન કહેવાતા યુગમાં ઓટીટી પ્લેટફોર્મનો દબદબો રીતસર વર્તાય છે. ફિલ્મો જે સિનેમાહોલમાં રીલિઝ થતી, એ હવે ઓટીટી પર થાય છે. ઘણી સારી પણ જૂની ફિલ્મ ઓટીટી પર જોવા મળે એ રાહ જોનારો પણ એકવર્ગ છે. સિનેમાહોલ અને ફિલ્મ એ એક સિક્કાની બે બાજુ છે. એવું કહેવામાં કંઈ ખોટું નથી. મોબાઈલ જનરેશનમાં ઓટીટીએ એક સમયની ટીવી સીરીયલ જેવું કામ કર્યું છે. સીરીયલનો દરરોજ એક એપિસોડ પ્રસારિત થતો. અહીં બધા એપિસોડ એક સાથે પીરસાય છે. આ જ ફેર છે. બોલિવુડ હિન્દી ફિલ્મોનું નામ આવે એટલે કેટલાક શહેરોનું હોવું એક અપેક્ષિત છે. સમય બદલતા હિન્દી સિનેમાની વાર્તાના મૂળ સુધી પહોંચવા કેટલીય ફિલ્મોએ એના ઓરિજિનલ લોકેશન સુધી પહોંચવા કમર કસી. હિન્દી સિનેમામાં ફિલ્મો પાછળ થતું સ્ટોરીવર્ક અને હોમવર્ક ઘટ્યુ. આની અસર સ્ટોરી પર પડી એના કરતા જ્યાંથી એ સ્ટોરી આવતી એના પર વધારે થઈ. ફિક્શનની સાથે સત્યઘટનાથી પ્રેરિત ફિલ્મોનો આખો ફાલ આવ્યો. મોબાઈલમાં ઓટીટીના પ્રભાવ વચ્ચે સિનેમાહોલનો એક યુગ હતો.

       સોની કંપનીના સ્પીકર અને ડલબી ડિજિટલની ઈફેક્ટ સાંભળવા યુવાનોની લાઈન લાગતી. સિંગલ સ્ક્રિન થિએટર્સ એક સમયના કિંગ હતા. આવા સિનેમાહોલ સાથે એક આખી પેઢીની યાદો જોડાયેલી છે. એ સિનેમા હોલની આસપાસ મળતી ખાણી-પીણીની આઈટમ, ટિકિટ માટે થતા જુગાડ, મનપસંદ જગ્યા માટે થતા ટિકિટ એક્સચેન્જ, ટાઈટલ ટ્રેક જોવા શૉ ટાઈમ કરતા વહેલા પહોંચવાનું એક્સાઈટમેન્ટ, ઈન્ટરવલમાં ફરી સિંગચણા કે દાળની પડીકી લઈને અંદર દોડવાની મજા હતી. એક્ઝિટ ગેઈટમાંથી બાહર આવીએ ત્યારે પણ બીજી આવનારી ફિલ્મના પોસ્ટર દેખાતા. એટલે એ પછી રીલિઝ થતી ફિલ્મ જોવા વાત થતી. ફિલ્મોમાં સ્ટોરી હોય અને સ્ટોરીમાં અનેક પાત્ર હોય. પાત્રનું જે તે શહેર સાથે એક ક્નેક્શન હોય. બોલિવૂડની અનેક એવી ફિલ્મમાં સ્ટોરીલાઈન અલગ હોવા છતાં દેશની પ્રથમ રાજધાની કોલકાતાનું દમદાર સિનેમેટિક થયું. હકીકત એ પણ સ્વીકારવી પડે કે, મુંબઈ અને દિલ્હી જેવા શહેરને જે સ્થાન મળ્યું એવું સ્થાન ફિલ્મોમાં કોલકાતાને ન મળ્યું. પણ રાજનીતિમાં વિવાદાસ્પદ રીતે મળ્યું. કોલકાતા એટલે સ્ટોરી, હિસ્ટ્રી અને કલ્ચરનો ત્રિવેણી સંગમ. આર્ટ વીથ એક્ટિવિટી, કલર્સ વીથ ટ્રેડિશન, ઈમેજ વીથ ઈમોશન. આપણા દેશમાં પ્રથમ થિએટરનું નિર્માણ કોલકાતામાં થયેલું અને એક ગુજરાતી-પારસી વ્યક્તિએ બનાવેલું. વર્ષ 1907માં જમશેદજી ફરામનજી માદન નામના વ્યક્તિએ એલ્ફિન્સ્ટન પિક્ચર પેલેસ નામનું થિએટર બંધાવ્યું. મૂળ આ વ્યક્તિ નાટકના જીવ. ફિલ્મ સાથે સીધો તો નહીં પણ વાયા-વાયા સંબંધ. ખુરશીમાં બેસીને ફિલ્મ જોવાના શોખીન પારસીએ થિએટર બનાવી નાંખ્યું.                  

        પ્રથમ થિએટર કોલકાતામાં બંધાવ્યા બાદ દેશના બીજા શહેરમાં આ શૃંખલા શરૂ કરી. વર્ષ 1913માં બનેલી પ્રથમ મૂક ફિલ્મ 'રાજા હરિશચંદ્ર' સૌ પ્રથમ આ જ થિએટરમાં રીલિઝ થયેલી. આઝાદી બાદ સિંગલ સ્ક્રીન થિએટરનો યુગપ્રારંભ થયો. એમાં પણ કોલકાતાના ફ્લેવર ફીલ થતા. બંગાળની ધરતીની મહેક હતી. મૃણાલ સેન અને સત્યજીત રેની જન્મભૂમિ પશ્ચિમ બંગાળ સાહિત્યની સાથે ફિલ્મકલાનું કેન્દ્ર રહ્યું પણ સ્ક્રીન સુધી એટલું પહોંચ્યું નહીં. એ પછીના દાયકાઓ બાદ કોલકાતા સ્ક્રીન પર ચમક્યું. 'ગુંડે' અને 'સ્પેશ્યલ 26' જેવી ફિલ્મોએ કોલકાતાના કલર્સ બતાવ્યા. જ્યારે 'કહાની' જેવી ફિલ્મોએ ટ્રેડિશનની સાથે કિલર સ્ટોરી પીરસી. આ પાછળનું એક કારણ એ છે કે, કોલકાતામાં પ્રોડક્શન કોસ્ટ મુંબઈ કરતા ઓછી છે. મહેનતાણું ઓછું અપાય છે. 'બુલેટ રાજા' ફિલ્મના કેટલાક સીન હૈદરાબાદમાં તો કેટલાક કોલકાતામાં રેકોર્ડ થયેલા. આ જ ફિલ્મની પ્રોડક્શન ટીમના એક વ્યક્તિ રાહુલ મિત્રા કહે છે કે, ફિલ્મને લઈને આ સિટીનું પ્રમોશન જરૂરી છે. કારણ કે અહીં આધુનિકતા અને વિરાસત બન્નેનો સંગમ છે. આજે પણ આ શહેરની અંગ્રેજોના યુગની એક ઓળખ યથાવત છે. દેશની પ્રથમ રાજધાની તરીકે આ શહેરે જે સહન કર્યું એ 'બેંગાલ ફાઈલ્સ'માં જોયું.

      બીજા દ્રષ્ટિકોણથી જોઈએ તો કોલકાતા બીજા શહેરો કરતા સ્લો છે. લાઈફસ્ટાઈલ અલગ છે. ટ્રામ સિટીથી લઈને ટેલિકોમ હબ તરીકે વિકસી રહેલા સિટીમાં ફિલ્મોનો નાતો આઝાદી પહેલાનો છે. શહેરના જૂના વિસ્તારમાં ફરો એટલે એક અલગ ફીલ આવે છે. જ્યાં સુધી વાત ફિલ્મોની છે તો એમાં બંગાળી ફ્લેવર અપગ્રેડ થઈને પીરસાયો છે. 'કહાની' જ જોઈ લો. 'લૂટેરા', 'બરફી', 'સ્પેશ્યલ 26' આ ફિલ્મોના રૂટ પશ્ચિમ બંગાળના છે. શહેર ભલે કેન્દ્રમાં રહ્યું પણ ફ્લેવર બંગાળી છે. 'દો બીઘા જમીન' અને 'બ્યોમકેશ બક્ષી' એના રૂટ પણ પશ્ચિમ બંગાળના. રાજકીય વિવાદોમાં ન પડતા અહીં આજે પણ વહેલી સવાર આપણે ત્યાંના રાત્રીના 3.30 વાગ્યે પડે છે. અનેક એવા મઠમાં સંગીતના માધ્યમથી પૂજા થાય. આરતી વખતે વાગતું સંગીત અલગ. કિશોર કુમાર જેવા ગાયક અને નીરજ પાંડે જેવા ઉચ્ચ કક્ષાના ડાયરેક્ટર પશ્ચિમ બંગાળથી જ આવે છે. પણ કોલકાતા સિટી ક્યાંય ફિલ્મની સ્ક્રિનમાં પાછળ રહી ગયું. સ્ટોરીલાઈનમાં દમ અને રૂટ સંશોધનમાં પ્રાદેશિક ભાષા જેવી અનેક એવી મર્યાદાઓ વચ્ચે સિટીએ પોતાનો સ્પાર્ક જાળવી રાખ્યો. 'પરિણિતા' અને 'દેવદાસ' જેવી ફિલ્મોએ એને ક્નેક્ટ કરવાનો મસ્ત પ્રયાસ કરેલો. જે ખરેખર પોંખવા જેવો. જ્યારે 'લવ આજ કલ' જેવી ફિલ્મોએ પણ કંઈક બતાવવાનો પ્રયાસ કર્યો..

આઉટ ઓફ બોક્સ

આધુનિક કોલકાતા અને અપગ્રેડ થયેલી સિટી જોવું હોય તો વિક્કી ડોનર ફરી જોઈ લેજો. રાજ બાડિયોના અદભૂત લોકેશન ખરેખર એક વિઝિટ કરવા ઉત્સાહિત કરે એવા છે.

યે બંધન તો પ્યાર કા બંધન હૈ, જન્મો કા સંગમ હૈ

 યે બંધન તો પ્યાર કા બંધન હૈ, જન્મો કા સંગમ હૈ

    ઓનસ્ક્રિન સલમાન અને શાહરૂખ ખાનને ઈમોશનલ થતા તો સૌએ જોયા હશે. કોઈ સ્ટેજ પર એક સિન પ્લે થાય અને બન્નેની આંખમાંથી આંસુ સરી પડે અને કિંગ ઓફ રોમાન્સ શાહરૂખ ખાન સલમાનના આસું લૂંછે. કદાચ આ ક્ષણ જ ઘણીબધી યાદને તાજા કરાવી જાય. બોલિવૂડની ફિલ્મની દુનિયામાં સૌથી સફળ અને સતત જુદા જુદા વિષયથી પરિચિત કરાવીને ફિલ્મો આપનાર આ બન્ને ખાન બંધુઓની ફિલ્મ કરણ-અર્જુનની સિલ્વર જ્યુબલી સેલિબ્રેટ થઈ. હાલ તો આ ફિલ્મને ત્રીસ વર્ષ થયા. મેકિંગથી લઈને એક્શન સુધી અને ડાયલોગ્સથી લઈને ડેસ્ટિનેશન સ્પોટ સુધી આ ફિલ્મનું ઘણુંખરુ ઓફ ધ સ્ક્રિન સામે આવી ચૂક્યું છે. આટલા વર્ષો પછી કરણ-અર્જુનના એ ગામની સ્થિતિ પણ બદલી ચૂકી છે. પાક્કા મકાન અને પાક્કા રસ્તા, પહાડની નીચેથી પસાર થતી ઊંટ ગાડીનો રસ્તો હવે હાઈવે જેવો થઈ ચૂક્યો છે. ફિલ્મમાં ઠાકુર દુર્જનસિંહની હવેલી એટલે આજનો સારિસ્કા પેલેસ જે ભાનગઢ નજીક આવેલો છે. ફિલ્મનું મોટાભાગનું શુટિંગ બિકાનેર સિટી અને જયપુર સિટીના ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં થયું છે. યસ. આ ફિલ્મમાં જે જે ગ્રામ્ય વિસ્તારની પ્રોપર્ટીનો ઉપયોગ થયો એના પૈસા ડાયરેક્ટરે આપેલા. 

    ફિલ્મને લઈ સમગ્ર યુનિટ પાસેથી એવા ફેક્ટ જાણવા મળ્યા જે જાણીને ખરેખર આશ્ચર્ય થાય એવું છે. ફિલ્મમાં જે માલખેડા ગામ બતાવાયું છે એ ખરેખર છે. ફિલ્મમાં જે રેલવે સ્ટેશન શૂટ થયું છે એ રીયલ છે. પણ એ પછીના સીન કેટલાક અલવર જિલ્લાના તો કેટલાક અજબગઢના છે. પુષ્કર એટલે બ્રહ્માજીનું મુખ્ય મંદિર. આ જગ્યા પર આવેલા દુર્ગા મંદિરમાં જે ગીતનું શુટિંગ થયું એ જય મહા કાલી. આ ફિલ્મમાં આજના સુપરસ્ટાર પૈકી એક એવા રીતિક રોશને સેટ આસિસ્ટન્ટ તરીકે કામ કરેલું. એમનો એક બ્લેક એન્ડ વ્હાઈટ ફોટો એ સમયે સોશિયલ મીડિયા ન હતું છતાં ફરતો થયેલો. કેટલાક સીન જયપુર જિલ્લાના મહરકલાં ગામના પણ મસ્ત છે. એક્શન ફિલ્મમાં ઈમોશન અવ્વલ નંબરે હતું. પહેલીવાર એવું બની રહ્યું હતું કે, બે સુપરસ્ટાર એક જ ફિલ્મમાં અને એ પણ લીડ એક્ટર તરીકે. સ્ટોરીલાઈન એવી મજબૂત હતી એટલે ખાસ કોઈ મહેનત સ્ટારકાસ્ટને લઈને થઈ નથી. જોકે, પહેલા શાહરૂખના બદલે આમીરનું નામ પહેલી પસંદ રહ્યું હતું. એ પછી બન્નેએ એકબીજાની ફિલ્મમાં ગેસ્ટ અપિરિયન્સ તરીકે કામ લેવાનું શરૂ કર્યું. 

   ફિલ્મી સ્ક્રિન પર ભલે એક સ્પર્ધા હોય પણ ઓનસેટ બન્નેનું બોન્ડિંગ એક ભાઈ કરતા પણ બેસ્ટ રહ્યું છે. આ વાત ફિલ્મના ડાયરેક્ટર રાકેશ રોશન કહી ચૂક્યા છે. રાકેશજીની સલમાન સાથેની આ પહેલી ફિલ્મ હતી. રૂ.6 કરોડના બજેટમાં બનેલી ફિલ્મ ફરી રીલિઝ થાય અને એ પછી પણ મોટા બજેટ સાથે કમાણી કરે એ ખરેખર સફળતાથી કમ નથી. કાયનાત ફિલ્મનું ટાઈટલ નક્કી થયું હતું પણ અંતે તો કરણ અર્જુન જ ફાઈનલ થયા. આમ તો ફિલ્મમાં ડ્રામા પ્લસ એક્શન છે. પ્લોટ સાદો સરળ છે પણ ફ્લેશબેક સાથેનું ક્નેક્શન ફરી બતાવવું એ ચેલેન્જ પાર કરી. એમાં પણ જોની લીવર અને રણજીત જેવા એક્ટરને એક અલગ શેડમાં બતાવવા પડકારજનક હતું. રાકેશ રોશનની પુત્રીએ લખેલી બુક અનુસાર પહેલા સલમાન ખાનના બદલે અજય દેવગન અને શાહરૂખ ખાન ફાઈનલ થયા હતા. પછી સલમાનની એન્ટ્રી થઈ. 

   સ્ટોરી અને સ્ક્રિપ્ટ તો આમીરને પણ પસંદ હતી. પણ કાસ્ટિંગને લઈ થયેલા ડખા પર અનેક એવી વાર્તાઓ છે. ભાનગઢ ગામનું આખુ ભૂગોળ આ ફિલ્મમાં જોવા મળે છે. રાજેશ રોશનને આ ફિલ્મની એક ટ્યુન બિલકુલ ગમતી ન હતી. ગીત હતું જાતી હું મૈ, જલ્દી હૈ ક્યા. પણ પછી બધુ થાળે પડતાં બધું ગોઠવાઈ ગયું. પછી આ ગીત હિટ ગયું. કાજોલના બદલે જુહી ચાવલાને ફિલ્મની લીડ એક્ટ્રેસ તરીકે પસંદ કરવામાં આવી હતી. પણ ડેટ અને બીજા કેટલાક પાસાના કારણે જુહી ફિલ્મનો ભાગ ન બની શકી. જાતી હું મેં ગીતને લઈ કાજોલનો ઓન સેટ કોસચ્યુમને લઈને મોટો ઝઘડો થયેલો. જેના કારણે શુટિંગમાં ડિલે થયું. પછી કિંગખાને સમગ્ર બાજી સંભાળી અને કાજોલે ગીત કરવાની હા પાડી અને ગીતનું શુટિંગ પુરૂ થયે એક સેકન્ડનો વિલંબ કર્યા વગર સેટ પરથી જતી રહી. આ ફિલ્મના ઘણા સ્ટાર બાઝીગરમાં પણ હતા. કદાચ એ જોઈને જ રાકેશજીએ પોતાની આ ફિલ્મનો નિર્ણય લીધો હશે. કરણ એટલે કે સલમાન ખાને એક સાથે બે પ્રોજેક્ટ સાઈન કરેલા. કરણ અર્જુન અને હમ આપકે હૈ કોન. આ સમયે બન્ને પ્રોજેક્ટમાં તે મેનેજ ન થતા. કરણ અર્જુન છોડવા સલમાને મન બનાવી લીધું હતું. પણ ડાયરેક્ટર સુરજ બડજાત્યાએ સલમાનને સલાહ આપતા કરણ અર્જુન સલમાને પૂરી કરી. એ પછી સલમાને ત્રણ મહિનાનું વેકેશન પણ કરેલું. 

આઉટ ઓફ બોક્સ

બેસ્ટ એડિટિંગ એવોર્ડ તરીકે કરણ અર્જુન ફિલ્મનું નામ આજે પણ પહેલા ક્રમે લેવામાં આવે છે. રેતીમાં ફાઈટનો સિન ચાર દિવસે પૂરો થયો કારણ કે, સતત ગરમી અને તાપને કારણે કેટલાક સિન કેન્સલ કરવા પડ્યા હતા.

I'm professional.But I love to travel: પંકજ ત્રિપાઠી

           I'm professional.But I love to travel: પંકજ ત્રિપાઠી          

            ફિલ્મી કલાકારોની જીવનશૈલી અવારનવાર ચર્ચામાં રહેતી હોય છે. ક્યારેક નિવેદનને લઈને તો ક્યારેક નિર્ણયને લઈને. પણ બોલિવુડની નેમ અને ફેમની દુનિયામાં કેટલાક એવા પણ કલાકારો છે જે સામાન્ય પ્રવાહથી અલગ છે. પાત્રથી લઈને પર્સનલ લાઈફમાં ઘણા એવા અનકોમન ફેક્ટર છે જે એમને બીબાઢાળ બોક્સથી અલગ બનાવે છે. આ યાદીમાં આમ તો ઘણા કલાકારો આવે છે પણ એક એવા પણ કલાકાર છે જે એકદમ અલગ છે. વેબ સીરિઝથી લઈને વૈવિધ્યસભર રોલ પ્લે કરતા પંકજ ત્રિપાઠી. માત્ર ગ્રાઉન્ડ લેવલના નહીં પણ રૂટ લેવલના માણસ. અનેક કલાકારો પોતાની એક્ટિંગ માટે પ્રવાસ કરે છે. પણ પંકજ ત્રિપાઠી માટે પ્રવાસનો દ્રષ્ટિકોણ સૌથી અલગ અને અનોખો છે. એમ ખબર પડે કે, આ લોકેશન પર શુટ થવાનું છે તો ક્યારેક દસ દિવસ પહેલા પહોંચી જાય. ઘણી વખત ક્રુ ટીમ જતી રહે તો પણ એ લોકેશન પર દસ-દસ દિવસ સુધી ફરવા માટે રોકાય. તેઓ ખુદ એવું કહી ચૂક્યા છે કે, કલાકારથી પણ મોટી એમની ટ્રાવેલર તરીકે લેન્થ અને સ્ટ્રેન્થ ખૂબ મોટી છે. તાજેતરમાં આપેલા એક ઈન્ટરવ્યૂમાં તેમણે દિલ ખોલીને વાત કરી છે. પ્રસ્તુત છે એ ઈન્ટરવ્યૂના કેટલાક અંશ. એમના જ શબ્દોમાં 

"મૈં વો આદમી હું જો ચિલ્લાને-ચિખને, લલકારને કે દૌરમેં બાત કરને કી કોશીસ કરતા હું". આમ તો દરેક કલાકાર સ્ક્રિપ્ટને ધ્યાને લઈને ફિલ્મો સાઈન કરતા હોય છે. પણ હું થોડો અલગ છું. હું ફિલ્મ ક્યાં શુટ થવાની છે એ જગ્યા અને ક્યાં એના પ્રાઈમ શોટ છે એ જાણીને ફિલ્મો પસંદ કરૂ છું. મને એવું લાગે કે, એ જગ્યા ખૂબ જ જબરદસ્ત છે તો શુટિંગમાં જતા પહેલા એ આખા લોકેશન જ નહીં એની આસપાસના બીજા 100 લોકેશન પર રીસર્ચ કરીને શુટિંગ માટે નીકળું છે. હું એ બાબતમાં સ્પષ્ટ હોવ છું કે, હું ત્યાં જઈ શું એક્સપ્લોર કરવા માગુ છું. અત્યાર સુધીમાં ઘણું એક્સપ્લોર કર્યું છે. હજું કરૂ છું અને આગળ પણ કરતો રહીશ.ઘણી વખત તો પ્રોડક્શન ટીમને ચિંતા હોય છે કે, હું ટાઈમ ટુ ટાઈમ પહોંચીશ કે નહીં. યસ, I'm professional.But I love to travel. ગત વર્ષે નવેમ્બર મહિનામાં ફિલ્મ 'કાગઝ'નું શુટિંગ પૂરૂ કર્યું. જે ઉત્તર પ્રદેશના સીતાપુર જિલ્લામાં શુટ થઈ છે. મેં રીસર્ચ કરી જાણ્યું કે, નજીકમાં દુધવા નેશનલ પાર્ક છે. એટલે શુટિંગનો હેક્ટિક શેડ્યુલ પતાવીને થેલા-બેગ બાંધીને હું ત્યાં જવા નીકળી પડ્યો. મેં પાર્કમાં અગાઉથી જ એક રૂમ બુક કરાવી લીધો હતો અને હું ત્યાં ચાર દિવસ જંગલમાં રોકાયો.-આમ પણ ફિલ્મ લોકેશન પર થતા રીસર્ચ અદ્ભૂત અને અવિસ્મરણીય હોય છે. કલ્પના પણ ન કરી હોય એવા સીન જ્યારે સ્ક્રિન પર આવે ત્યારે એમ થાય કે, વાહ....

"દસ દિવસ પહેલા પહોંચી ગયો." ગત વર્ષે ફિલ્મ 83નું શુટિંગ કરવા માટે લંડન જવાનું થયું. પણ એ માટે હું દસ દિવસ પહેલા પહોંચી ગયો અને પ્રોડક્શન ટીમને કહ્યું, આપણે સૌ ત્યાં જ મળીશું. આ પાછળનું કારણ એ હતું કે, સ્કોટલેન્ડ ફરવું'તુ. દીકરી અને પત્ની સાથે આ ટુર શરૂ કરી હતી. અમે સૌ ઈડનબર્ગમાં રોકાયા હતા. ત્યાંથી પછી હાઈલેન્ડ ગયા. આ આખા પ્રાંતની મે મુલાકાત લીધી. શુટિંગના વચ્ચેના ફ્રી શેડ્યુલમાં ઈડનબર્ગનો ફ્રિંજ ફેસ્ટિવલ પણ માણ્યો. જ્યારે પણ કોઈ હેરિટેજ ઈમારત નજરે ચડી જાય તો હું એ પાછળનો આખો ઈતિહાસ જાણવા માગું છું. મને એ પ્રકારના આર્કિટેક્ચર ખૂબ ગમે છે. જ્યારે જ્યારે મુંબઈના જે.જે. ફ્લાયઓવર પરથી પસાર થવાનું થયું ત્યારે હું એ બિલ્ડિંગ સામે જોતો અને પપ્પા વિશે વિચારતો હતો. મેં વેબસાઈટ પર અનેક વખત એ બિલ્ડિંગ વિશે શોધવા પ્રયત્નો કર્યા પણ એક લાઈન્સ પણ જાણવા ન મળી. - સામાન્ય રીતે કલાકારો પોતાની રીતે ફરતા હોય છે પણ એક ટ્રાવેલર તરીકે પંકજનો દ્રષ્ટિકોણ અનેક પાસાથી જુદો પડે છે. 

સીધી અને સરળ લાઈનમાં કહું તો હું બહું જ ટ્રાવેલ એડિક્ટેડ છું. ટ્રાવેલ વગર જીવવાનું વિચારી પણ નથી શકતો તો એપ્લાય તો ન જ કરી શકું. ટ્રાવેલ્સ જ મને એક બેસ્ટ એક્ટર બનાવે છે. જ્યારે આપણે પ્રવાસ કરીએ છીએ આપણે આ દુનિયાને સમજીએ છીએ અને એમાં આપણે આપણી જાતને સેટ કરવા એક્ટિવ થઈએ છીએ. ગોવામાં સીઝનનો પહેલો વરસાદ માણ્યો છે. આવો માહોલ હોય ત્યારે હું મારા ગામડાં બેલસાંડને મિસ કરૂ છું. આ વર્ષે તો થોડું ટફ છે પણ હું એની મુલાકાત લઈ શકીશ કે નહીં એ પણ ડાઉટ છે. મારો ટ્રાવેલ પાછળનો હેતું સ્પષ્ટ છે. માત્ર ટ્રાવેલ, ફરવું, રખડવું. પછી એમાં કોઈ લક્ઝરીને પ્રાયોરિટી નથી આપતો. રાહુલ  સંસ્ક્રિતયાયાન જેણે પોતાના જીવનના 45 વર્ષ સુધી ટ્રાવેલીંગ કર્યું છે. ઘણા ઓછા લોકો આ વ્યક્તિને ઓળખે છે. તેણે એક બુક લખી છે. 'વોલ્ગા સે ગંગા'. એ એવું કહેતા કે, વ્યક્તિએ ચિંતામુક્ત થવાની જરૂર છે. જે ટ્રાવેલથી થઈ શકે. કારણ એ આ એક પ્રકારનો ચેન્જ આપે છે. ટ્રાવેલ એક જરૂરિયાત છે. આ જ અભિગમને કારણે મને ટ્રાવેલ ગમે છે. આઈ લવ ટ્રાવેલ.

"મને તો તમામ પ્રકારનો પ્રવાસ ગમે-પ્રોફેશનલ હોય કે, પર્સનલ" હું મારી દીકરીને જંગલ બતાવવા માગું છું, પહાળ, નદી. હું એને ગંગા કિનારે અને બ્રહ્મપુત્રાના કિનારે લઈ જવા માગું છું. વિદેશી પંખીથી પરીચીત કરાવી છે. એ જગ્યાએ પણ લઈ જવા માગું છું જે જગ્યાએથી એ પણ અહીં સુધી આવી છે. આ દેશની દરેક નદી જોવા માગું છું. જે તેના ઉદગમ સ્થાનથી દરિયામાં સમાય છે ત્યાં સુધીની તમામ જગ્યા જોવા માગું છું. પણ જ્યારે હું જઈ નથી શકતો ત્યારે ગુગલ મેપ પરથી એને જોવ છું. હું દીકરીને એ તમામ વસ્તુઓથી પરિચિત કરાવવા માગું છું. લેન્ડસ્કેપથી લઈને આર્કિટેક્ચર સુધી અને શહેરથી લઈને આર્ટ અને મ્યુઝિક સુધી. જો લેન્ડસ્કેપની વાત કરવામાં આવે તો હું એવું માનું છું કે, દરેક ભારતીયએ એના જીવનમાં એક વખત આ બંને જગ્યાઓ ફરવી નહીં પણ જાણવી જ જોઈએ. લેહ-લદ્દાખ અને કચ્છનું રણ. જ્યારે ફેમિલી સાથે ફરવાનું શરૂ કર્યું ત્યારે સૌ પ્રથમ એ બધાને હું ત્યાં લઈ ગયો હતો. હું કોઈ હોટેલ્સ કે કોટેજમાં સાંજ વીતાવવાને બદલે આસપાસના સ્થળોને એક્સપ્લોર કરું છું. છ દિવસની કચ્છની મુલાકાતમાં અનેક વસ્તુઓ જોઈ. ખાસ તો લખપત ફોર્ટ. અતુલ્ય વારસો. હેરિટેજ એન્ડ હિસ્ટ્રી. જ્યાં ફિલ્મ 'રેફ્યુજી'નું શુટિંગ થયું છે. એક સમયે અહીં સિંધુ નદી વહેતી અને ફોર્ટેને એક લાખ રૂપિયા કર પેટે મળ્યા હતા. તેથી એનું નામ લખપત પડ્યું હોવાનું સ્થાનિકોએ કહ્યું હતું. પણ પછી ભૂકંપને કારણે અહીં નદીઓના પ્રવાહ બદલતા આ ખ્યાતિ અસ્ત થઈ ગઈ. પણ જર્ની ક્યારેય ભૂલી ન શકાય એવી છે. (ક્રમશઃ)